Home / Ons Werk / Productie

Productie

Marktonderzoek

Voor ieder verzoek van de GGRI (of een andere kerkelijke instantie in Indonesië) voor een door LITINDO te schrijven of te vertalen boek, gaat LITINDO eerst na of er over het betreffende onderwerp al niet een boek in het Indonesisch is uitgegeven, dat aan onze criteria voldoet. Als er bijvoorbeeld op een bepaald Bijbelboek al een goed Indonesisch Bijbelgetrouw commentaar verkrijgbaar is, zal LITINDO daar geen ander commentaar naast gaan publiceren. Ook projecten waarvan het belang duidelijk regionaal beperkt is zullen niet op het werkprogram worden gezet.

Zo stond boven aan de GGRI-lijst van 1991 de uitgave van een Bijbelse Encyclopedie, waarbij verwezen werd naar de New Bible Dictionary van Douglas. Al snel bleek dat er van dit werk al een Indonesische vertaling klaar lag. Het enige probleem was dat de uitgever de financiering nog niet rond had. LITINDO besloot toen de uitgave financieel te ondersteunen. Intussen bleek de uitgever al een andere sponsor te hebben gevonden, zodat onze bijdrage niet meer nodig was.

 

Vertalen 

Als blijkt, dat er op de Indonesische boekenmarkt over het betreffende onderwerp inderdaad niet iets verkrijgbaar is dat een plaats verdient in een gereformeerde basisbibliotheek, is de volgende stap dat LITINDO gaat zoeken naar een uitgave in het Nederlandse of Engelse taalgebied, die zich leent om vertaald te worden. Als er een boek vertaald kan worden, wordt er door iemand in Indonesië een werkvertaling gemaakt. Deze wordt vervolgens door één van de auteurs van LITINDO nauwkeurig gecontroleerd en gecorrigeerd aan de hand van het origineel, om er zeker van te zijn dat de bedoeling van de auteur op alle onderdelen correct is weergegeven. In de praktijk blijkt dat er erg veel wijzigingen moeten worden aangebracht. Deze correctiefase kost erg veel tijd. Daarbij heeft de werkvertaling zeker nut, omdat er door de auteurs gewerkt kan worden vanuit een bepaald concept.

De concept-vertaling die hiervan het resultaat is, wordt vervolgens door een Indonesische correctrice nagekeken op correct Indonesisch taalgebruik. De wijzigingen die zij voorstelt worden vervolgens uiteraard ook weer gecontroleerd en zo nodig verder besproken.

De vertaling van het commentaar Markus - het Evangelie volgens Petrus van prof. dr. J. van Bruggen is op deze wijze tot stand gekomen. De correctiefase nam bij dit boek ca. 6 maand in beslag.

 

Bewerken

Slechts weinig boeken lenen zich om zonder meer vertaald te worden. In verreweg de meeste gevallen moet de inhoud ook aangepast worden op de situatie in Indonesië. Wie bijvoorbeeld bij de exegese van Genesis 3 geen aandacht geeft aan het ontzag van de mensen op Papua voor allerlei geestenbomen in het oerwoud, zorgt voor verwarring. Men zal dan de boom van de kennis van goed en kwaad zonder meer identificeren met een satansboom. Wie bij de verklaring van het verhaal over de Sunemmitische vrouw voorbij gaat aan de op Papua bestaande regel, dat vrouwen die andere dan hun eigen mannen van eten voorzien, uit zijn op overspel, laat de deur wijd open voor een onjuiste eigen interpretatie. Wie bij de behandeling van de geloofsleer geen aandacht schenkt aan de godsdiensten in Indonesië, en ook aan stamgodsdiensten met alles wat daarbij hoort, schiet zijn doel voorbij.

Soms is er wel een boek, dat in grote lijnen geschikt is voor vertaling, maar dat nog wel bewerking vereist om te kunnen landen in de Indonesische context. Zo'n bewerking houdt in dat sommige typisch westerse voorbeelden moeten worden vervangen door voorbeelden uit de Indonesische cultuur en samenleving. Ook zal de Indonesische literatuur een plaats moeten krijgen. Dit werk is niet uit te besteden; wel kan er eerst een werkvertaling worden gemaakt, die dan vervolgens als uitgangspunt voor de bewerking kan dienen.

Zo is het bijvoorbeeld gegaan met De Bijbel is geen puzzelboek van ds. Tj. Boersma. Ds. Riemer heeft in zijn bewerking de Indonesische situatie en literatuur verwerkt, zodat het boek ook meespreekt in de actuele theologische discussie in Indonesië. Hetzelfde is door ds. Groen gedaan met het boek Wie maakte de Bijbel? van prof. dr. J. van Bruggen.

 

Schrijven

Als er geen boek is dat vertaald kan worden, en zelfs geen uitgave die met de nodige aanpassingen geschikt gemaakt kan worden voor het Indonesische publiek, blijft er niets anders over dan zelf een boek te gaan schrijven. Met name op het gebied van de ethiek is het vanzelfsprekend dat er concreet materiaal geboden moet worden dat expliciet ingaat op de eigen situatie in de Indonesische context. Maar datzelfde geldt ook voor allerlei theologische handboeken.

De serie Gemeenteopbouw werd speciaal voor het Indonesische publiek geschreven. Verder schreef ds. Riemer een handboek over liturgiek. Daarbij kon hij uiteraard wel dankbaar gebruik maken van wat mensen als dr. K. Deddens, ds. G. van Rongen en prof. dr. C. Trimp over dit onderwerp geschreven hadden. Maar het werd een geheel nieuw boek, apart voor de Indonesische kerken geschreven, evenals de handboeken voor catechetiek (Riemer) en missiologie (Venema). Recent heeft ds. Groen het handboek symboliek (over kerkelijke belijdenissen) afgerond, waarin speciale aandacht gegeven wordt aan belijdenisvorming binnen de Indonesische kerken.